Cách trồng và chăm sóc lan hồ điệp toàn diện

Lan hồ điệp có nguồn gốc từ các vùng nhiệt đới của châu Á và châu Úc, hầu hết được biết đến với tác dụng làm bừng sáng không gian trong nhà của các căn hộ. Với hàng ngàn loài lan để bạn lựa chọn, những loài lan từ chi lan hồ điệp – Phalaenopsis vẫn là những loài phổ biến nhất vì chúng là một lựa chọn phong lan đặc biệt tốt cho những người mới bắt đầu quá trình trồng và chăm sóc hoa lan.

Cuống hoa của những loài lan này mọc ra từ các khớp lá, hoặc nách lá, và thường ra nhiều nụ hoa, có thể nở từ một tháng trở lên khi được chăm sóc đúng cách. Hoa lâu tàn của chúng được giữ trên các cành cong và mở liên tiếp. Một cành hoa nhiều nhánh duy nhất có thể có hơn 20 hoa, và các bông hoa riêng lẻ có thể tồn tại trong nhiều tuần.

Tên thực vật Phalaenopsis spp.
Tên gọi thông thường Lan bướm đêm, lan hồ điệp, phals
Loại thực vật Thân thảo hoa lâu năm, nhóm phong lan
Kích thước trưởng thành Cao 8 đến 36 inch (tùy thuộc vào loài và giống), rộng 12 inch
Ánh sáng Bóng sáng
Loại đất Chất trồng trong bầu ẩm, giống như vỏ cây
pH đất Hơi axit đến trung tính
Thời gian nở hoa Mùa xuân và mùa hè; trong nhà, nó là một loài hoa nở theo mùa lặp lại
Màu hoa Trắng, hồng, oải hương, vàng
Khu vực bản địa Việt Nam, khu vực Đông Nam Á, New Guinea và bắc Úc

Có thể trồng lan hồ điệp trong nhà không?

Lan hồ điệp chỉ phát triển ở những khu vực nhiệt đới như tại Việt Nam, đối với các khu vực lạnh hơn chúng hầu như không phát triển. Chính vì thế việc trồng lan hồ điệp trong nhà là cách duy nhất để bạn có thể tạo ra các điều kiện phát triển mà những loài lan này yêu cầu.

Cách trồng lan hồ điệp trong nhà

Lan hồ điệp không có “tính khí thất thường” khi được trồng trong nhà và trong điều kiện thích hợp, chúng sẽ thưởng cho bạn những bông hoa rực rỡ trong nhiều tháng. Những loài lan này phát triển trên thân cây và cành cây trong môi trường nhiệt đới. Vì vậy, tốt nhất bạn nên bắt chước những điều kiện này. Sự phát triển của lan có nghĩa là bạn tìm được sự cân bằng phù hợp giữa độ ẩm, nhiệt độ, ánh sáng và luồng không khí.

Cách chăm sóc lan hồ điệp
Lan hồ điệp khi được trồng trong chậu và đặt bên cạnh cửa sổ.
Ảnh chụp cận cảnh những bông hoa của lan hồ điệp. ​The Spruce / Letícia Almeida
The Spruce / Letícia Almeida
Ảnh chụp một chồi hoa sắp nở của lan hồ điệp. ​The Spruce / Letícia Almeida
Ảnh chụp một chồi hoa sắp nở của lan hồ điệp. ​The Spruce / Letícia Almeida
Một gốc lan hồ điệp dang phát triển. ​The Spruce / Letícia Almeida
Một gốc lan hồ điệp dang phát triển. ​The Spruce / Letícia Almeida

Ánh sáng mặt trời

Cần có ánh sáng tốt để lan Hồ điệp phát triển, nhưng ánh nắng trực tiếp sẽ làm cháy lá. Tuy nhiên, trong suốt mùa đông, bạn có thể đặt cây phong lan ở cửa sổ hướng Nam hoặc hướng Đông để có ánh sáng trực tiếp. Thay đổi luân phiên cây lan của bạn theo thời gian để giữ cho cây lan phát triển đồng đều. Cây có ánh sáng thích hợp sẽ ra lá xanh nhạt. Quá ít ánh sáng sẽ làm cho lá có màu xanh đậm, và quá nhiều ánh sáng sẽ làm cho lá có màu hồng hoặc hơi đỏ phát triển dọc theo mép lá, cuối cùng sẽ chuyển sang màu vàng.

Ánh sáng nhân tạo

Theo hiệp hội hoa lan của Mỹ nếu không có đủ ánh sáng tự nhiên, bạn cũng có thể đặt cây dưới đèn trồng bổ sung. Đèn được lựa chọn cho lan là đèn ống huỳnh quang (40 hoặc 74 watt tùy thuộc vào độ dài), và cách chậu lan Hồ điệp khoảng 30cm

Đất

Trong điều kiện bản địa, lan hồ điệp phát triển trên cây dưới dạng biểu sinh – một loại thực vật cần có cây chủ. Thay vì đất thông thường, chúng cần giá thể trồng lan mô phỏng cây chủ hoặc từ một cây, chẳng hạn như vỏ cây linh sam đất, vụn vỏ cây gỗ đỏ hoặc vụn vỏ cây thông Monterey. Hầu hết các chất trồng trong bầu đều có tác dụng.

Ngoài ra, hãy chắc chắn rằng có một ít đá trân châu, rêu sphagnum, than củi, hoặc xơ dừa trộn vào để giúp giữ nước. Bạn cũng có thể mua hỗn hợp giá thể thương mại được làm đặc biệt cho hoa lan. Bất kể bạn sử dụng giá thể nào, hãy đảm bảo rằng có nhiều không khí lưu thông cho hệ thống rễ. Các sinh vật biểu sinh quen với gió và không làm tốt nếu không có nó.

Tưới nước

Lan hồ điệp là một loài lan “đơn thân”, có nghĩa là nó mọc từ một thân cây duy nhất. Nó không có các giả hành tích trữ nước lớn được tìm thấy trên các loài lan đa thân như lan Cattleya, mặc dù lá của nó có thể trữ một lượng nước. Vì vậy, loại cây này có khả năng chịu hạn kém hơn.

Trong mùa sinh trưởng, tưới nước cho cây hàng tuần hoặc bất cứ khi nào bộ rễ lộ ra của nó chuyển sang màu trắng bạc (khoảng một lần một tuần). Đổ nước ấm lên cây, vỏ cây và rễ trên không ba hoặc bốn lần trong khoảng 10 phút, để lan có nhiều thời gian hấp thụ. Sau đó, đảm bảo rằng cây đã hoàn toàn thoát nước trước khi bạn mang nó trở lại cửa sổ. Không bao giờ được để nước đọng quanh thân cây. Điều này sẽ làm cho các lá mới bị thối và cây sẽ chết. Khi rễ cây đã được tưới nước, chúng sẽ chuyển từ màu bạc sang màu xanh lá cây nhạt. Trong mùa ra hoa, bạn có thể cắt giảm lượng nước tưới khoảng 2 tuần 1 lần. Lan hồ điệp có thể bị thối rễ hoặc thối thân, thường xảy ra do đất trồng bị tưới quá nhiều và quá sũng nước.

Nhiệt độ và độ ẩm

Lan hồ điệp thích phát triển trong khí hậu ấm áp. Trong quá trình phát triển, chúng thích nhiệt độ từ khoảng 75 đến 85 độ F.(24 – 30 độ C), nhưng chúng có thể thích nghi với nhiệt độ nhà bình thường là 65 đến 70 độ F (18 – 21 độ C). Nhiệt độ càng cao, nhu cầu về độ ẩm của cây càng lớn. Đối với tất cả các loài lan, độ ẩm và nhiệt độ càng cao thì càng cần có luồng không khí luân chuyển để ngăn ngừa thối, nấm và bệnh. Nhiều người trồng lan thành công thường lắp một chiếc quạt trần hoặc quạt đứng chạy liên tục trong những căn phòng mà họ trồng lan.

Hoa lan cũng thích nhiệt độ ban đêm và ngày tương phản nhau. Để tạo ra cành hoa, cây cần một vài đêm mát mẻ hơn, với nhiệt độ khoảng 55 độ F (13 độ C), để nở hoa.

Phân bón

Trong mùa sinh trưởng (mùa hè), hãy bón phân cho cây lan của bạn bằng phân bón hoa lan đã được pha loãng mỗi tuần thứ ba hoặc thứ tư. Bỏ qua việc bón phân vào mùa thu, mùa đông và mùa xuân (mùa ra hoa), vì quá nhiều phân bón sẽ dẫn đến tán lá tốt quá mức và không nở hoa. Một số người trồng thích sử dụng chất “bloom booster – tăng cường nở hoa” vào tháng 9 hoặc tháng 10 để kích thích ra hoa.

Cắt tỉa và chăm sóc

Cắt tỉa những cây lan trưởng thành mỗi năm một lần trong thời kỳ ngủ đông của chúng, sau khi những bông hoa đã tàn. Sử dụng kéo hoặc dao sạch, cắt phần trên cùng của thân cây trở lại một inch (2,5 cm) trên một nút để khuyến khích một phần thân mới và nhiều hoa. Loại bỏ những lá màu nâu hoặc đen, và cắt bỏ những rễ không tốt, đã chết và có màu nâu, hoặc nhão.

Cây lan của bạn mọc rễ trên mặt đất là chuyện bình thường. Đây là những rễ cây trên không – đừng cắt bỏ chúng. Bạn chỉ có thể để lại chúng.

Đất trồng và thoát nước

Trong điều kiện bản địa, lan hồ điệp phát triển trên cây. Vì lý do này, chúng được coi là một loài thực vật biểu sinh – một loại thực vật cần vật chủ, nhưng không ký sinh. Để bắt chước những điều kiện này, lan trong chậu thường được trồng trong một hỗn hợp đất trồng làm từ vỏ cây linh sam, vụn vỏ cây gỗ đỏ, hoặc vụn vỏ cây thông Monterey. Hầu hết các chất trồng trong chậu bằng vỏ cây, hoàn chỉnh với đá trân châu, rêu sphagnum, than củi, hoặc xơ dừa sẽ giúp lan giữ nước. Bạn cũng có thể mua một hỗn hợp giá thể trồng lan thương mại được làm đặc biệt cho hoa lan. Lan hồ điệp cần nhiều không khí lưu thông xung quanh hệ thống rễ của chúng, vì chúng không phát triển mạnh trong môi trường ngột ngạt.

Các loại lan hồ điệp

Có khoảng 60 loài lan hồ điệp đã được biết đến. Những loài thực vật này đã được lai tạo rộng rãi, và có hàng nghìn loài lai tạo, từ lan hồ điệp lai màu trắng cổ điển đến những cây tiểu cảnh giống như viên ngọc quý, với những đám mây màu vàng và những chùm hoa màu hồng kẹo. Một số giống lan hồ điệp được người trồng lan yêu thích bao gồm:

  • Phalaenopsis ‘Liodoro’ nở ra những chiếc lá lượn sóng, màu xanh lá cây tươi sáng và những bông hoa giống như ngôi sao màu hồng và tím. Cây này có thể đạt chiều cao 19 inch (50cm).
  • Phalaenopsis schilleriana tự hào với những bông hoa lớn 2,5 inch (6cm), màu hồng và tím, với những chiếc lá loang lổ màu xanh đậm. Mỗi gốc trên giống này có thể mọc tới 200 bông hoa.
  • Phalaenopsis stuartiana tạo ra hoa màu trắng với các chấm màu vàng và đỏ trên nhiều cành, và có thể cao tới 30 inch (75cm).
  • Lan hồ điệp mini cần ít nước hơn do tầm vóc nhỏ hơn và có nhiều màu sắc hoa.

Thay chậu cho lan hồ điệp

Thay chậu lan hồ điệp vào mùa xuân, sau khi hoa nở xong và khi thấy rễ mọc ra khỏi chậu. Lan hồ điệp trưởng thành thường có thể phát triển trong hai năm trước khi chúng cần được thay chậu.

Dùng một chiếc chậu lớn hơn một hoặc hai inch (2.5 – 5cm) so với chậu hiện có và khử trùng bằng dung dịch tẩy yếu (hoa lan rất nhạy cảm với vi khuẩn).

Rửa tay và bất kỳ dụng cụ nào bạn sẽ sử dụng để thay chậu. Để chậu khô hoàn toàn, sau đó lấp đầy giá thể trồng lan vào chậu. Nhẹ nhàng lấy cây lan ra khỏi chậu hiện có, cắt bỏ rễ màu nâu rồi đặt vào chậu mới với môi trường vỏ cây đã được làm ẩm. Đẩy nhẹ đất xung quanh rễ. Phun sương hàng ngày cho đến khi rễ mới hình thành.

Cách nhân giống lan hồ điệp

Hoa lan có thể được nhân giống bằng hạt, nhưng quá trình này tốn nhiều thời gian và yêu cầu thiết bị thí nghiệm đặc biệt, vì vậy tốt nhất hãy để việc này cho những người trồng thương mại.

Những người trồng lan tại nhà có thể nhân giống lan hồ điệp bằng cách trồng lại “em bé” được sản sinh tự nhiên của phong lan, được gọi là “keiki hay chồi lan”. Keiki là các bản sao giống hệt nhau của cây mẹ thường xuất hiện trên gai hoa cũ hoặc mới. Sau khi keiki được khoảng một năm tuổi, bạn có thể lấy nó ra khỏi cây mẹ và cho nó vào chậu riêng.

Đây là cách nhân giống hoa lan từ keiki:

  1. Chuẩn bị kéo cắt hoa, khăn tẩm cồn, chậu, bình xịt và giá thể trồng lan chuyên dụng.
  2. Chờ cho đến khi keiki khoảng một năm tuổi, dài 3 inch (7,5cm), và đã phát triển được hai hoặc ba lá của riêng nó và một số rễ tốt.
  3. Khử trùng lưỡi kéo bằng khăn tẩm cồn và cẩn thận loại bỏ keiki khỏi cây mẹ, giữ nguyên phần rễ.
  4. Làm ẩm giá thể trồng lan và trồng keiki vào chậu riêng (không sao nếu phần trên cùng của rễ lộ ra).
  5. Phun sương cho cây con hàng ngày với nước cho đến khi cây phát triển.

Sâu bọ / bệnh hại thông thường

Lan hồ điệp không có vấn đề về côn trùng hoặc bệnh tật nghiêm trọng, nhưng rệp vảy, rệp sáp, và ốc sên là một trong những loài côn trùng gây hại thỉnh thoảng xuất hiện. Cây cũng có thể dễ bị thối rễ hoặc thối thân, thường xảy ra do chất trồng quá sũng nước. Hoa lan có thể bị cháy chồi — một tình trạng mà nụ hoa rụng mà không nở. Điều này có thể được gây ra bởi sự thay đổi đột ngột về nhiệt độ, độ ẩm hoặc phân bón.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao lan hồ điệp bị vàng lá

Nếu lá trên cây lan Hồ điệp của bạn có màu vàng, đó có thể là dấu hiệu cho thấy có điều gì đó không ổn. Có một số yếu tố có thể làm cho lá của một cây lan bị bạc màu, bao gồm ánh nắng trực tiếp, nhiệt độ thấp và thối rễ.

Tại sao lan hồ điệp bị héo lá?

Nếu lan hồ điệp bị héo lá, có khả năng là bạn đang tưới nước quá ít và có quá ít độ ẩm. Để tăng độ ẩm, hãy thêm một khay đá cuội có nước bên dưới cây, nhưng đừng để chậu ngập trong nước.

Tại sao lan hồ điệp bị rụng nụ?

Hoa lan có thể bị cháy chồi — một tình trạng mà nụ hoa rụng mà không nở. Điều này thường là do sự thay đổi đột ngột về nhiệt độ, độ ẩm hoặc phân bón. Duy trì các điều kiện phát triển lý tưởng sẽ làm giảm sự cố xảy ra.

Lan hồ điệp có dễ bị bệnh không?

Đôi khi chúng có thể gặp các tình trạng nấm như cháy lá, đốm lá, thối do nấm. Hầu hết các điều kiện này có thể được kiểm soát bằng cách cắt bỏ phần bị ảnh hưởng của cây (lá, rễ hoặc hoa) và đôi khi xử lý cây bằng thuốc diệt nấm. Tuy nhiên, tất cả đều có thể được ngăn chặn bằng cách duy trì các điều kiện đất thích hợp.

Những loài gây hại nào phổ biến nhất đối với hoa lan?

Lan hồ điệp rất ít khi gặp vấn đề về côn trùng, nhất là khi trồng trong nhà. Tuy nhiên, rệp vảy, rệp sáp, sên trần và ốc sên đôi khi có thể di chuyển vào một vườn lan ngoài trời hoặc trồng trong nhà kính. Hầu hết các tình trạng sâu bệnh có thể được xử lý bằng cách phun xà phòng diệt côn trùng.

Làm thế nào để lan hồ điệp nở trở lại sớn hơn?

Trong tự nhiên, lan Hồ điệp chỉ nở hoa một lần trong năm. Tuy nhiên, trong nhà, bạn có thể khiến chúng nở hoa sáu tháng một lần bằng một vài bước đơn giản. Khi đợt hoa cuối cùng đã tàn, hãy cắt bỏ phần thân màu nâu có chiều cao không quá 3 inch (7.5cm). Tiếp tục chăm sóc cây của bạn như bình thường và bón phân lỏng pha loãng để thúc đẩy sự phát triển và nở hoa. Khi thân cây đã mọc ra một chiếc lá mới, nó đã sẵn sàng để mọc lại. Chuyển cây lan của bạn đến một khu vực mát hơn — một khu vực có nhiệt độ từ 55 đến 65 độ F (13 – 18 độ C) và có ánh sáng mặt trời gián tiếp sáng. Sau một tháng trong môi trường mát mẻ này, cây lan của bạn sẽ ra những bông hoa mới.

Avatar photo
Hoàng Dung là biên tập viên cấp cao của Tạp Chí Nhà Đẹp & Sân Vườn, nơi cô tập chung vào các chủ đề thiết kế, bất động sản, văn hóa và du lịch. Là một con người năng động Hoàng Dung không chỉ yêu thích các chủ đề nội thất cô còn là một người đam mê ẩm thực và hiện tại đang là quản lý của hệ thống nhà hàng chuyên về ẩm thực đồng quê

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here